Co to jest EKUZ? Wszystko o Europejskiej Karcie Ubezpieczenia Zdrowotnego!

Karta EKUZ to międzynarodowy bezpłatny dokument, uprawniający do korzystania z państwowej służby zdrowia na takich samych zasadach, jak obywatele kraju, w którym przebywasz. W poniższym artykule dowiesz się gdzie i jak wyrobić kartę EKUZ, w jakich krajach obowiązuje i czego nie obejmuje swoim zakresem.

Co to jest EKUZ i gdzie obowiązuje?

Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (ang. European Health Insurance Card, w skrócie EHIC) obowiązuje we wszystkich krajach Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii, czyli:

Co ważne dla wszystkich podróżujących z i do Anglii, pomimo Brexitu Karta nadal jest ważna również w Wielkiej Brytanii.

“Osoby mające EKUZ nadal będą mogły korzystać ze świadczeń opieki zdrowotnej w czasie tymczasowego pobytu w Zjednoczonym Królestwie na dotychczasowych zasadach. Świadczenia zostaną im udzielone w razie nagłego zachorowania, wypadku, zaostrzenia objawów choroby przewlekłej itp.”

Komunikat ze strony internetowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych

Czym jest EKUZ?

Jest to stosunkowo popularna forma zabezpieczenia się przed kosztami leczenia na wypadek nagłego zachorowania podczas wyjazdu zagranicznego, gdy obieramy za cel podróży wymienione wyżej państwa europejskie.

Dokument uprawnia przede wszystkim do leczenia w publicznych placówkach służby zdrowia w razie nagłego zachorowania lub wypadku na takich samych zasadach, jak obywateli danego kraju. Co istotne, nie zawsze jest to leczenie bezpłatne jak w Polsce.

Jeśli w danym kraju obowiązują dopłaty do wizyt lekarskich lub pobytu w szpitalu, to również jesteśmy do tego zobowiązani. Przykładowo – jeśli zachorujemy w Niemczech, za każdy dzień pobytu w szpitalu będziemy musieli zapłacić 10 Euro (dane ze strony MSZ z 11.2021 r.)

Kto może wystąpić o wydanie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego?

Karta wydawana jest jedynie tym, którzy posiadają ubezpieczenie zdrowotne na terenie Polski (podobnie jak obcokrajowców na terenie naszego kraju obowiązuje karta EHIC wydana w ich kraju zamieszkania). Dokument ten może być wydany na podstawie jednego z poniższych tytułów ubezpieczenia w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia:

• pracownik,
• osoba z własną działalnością gospodarczą,
• uczeń i student,
• emeryt,
• rencista,
• rolnik,
• zarejestrowani w urzędzie pracy bezrobotny,
• osoby ubezpieczone jako członkowie rodziny,
• nieubezpieczone kobiety w okresie ciąży, porodu i połogu posiadające obywatelstwo polskie i miejsce zamieszkania na terytorium RP,
• osoby posiadające miejsce zamieszkania na terytorium RP, które nie ukończyły 18 roku życia.

Jak złożyć wniosek o EKUZ?

Obecnie wyrobienie karty jest bardzo proste i dostosowane do różnych możliwości osoby wnioskującej. Wniosek o EKUZ można złożyć online oraz tradycyjnym sposobem – osobiście / pocztowo.

Online

1. Uzyskanie EKUZ za pośrednictwem ePUAP

• Wejdź na stronę: https://epuap.gov.pl/.
• Zaloguj się do platformy ePUAP.
• Z katalogu spraw wybierz „Zdrowie”.

2. Uzyskanie EKUZ za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta (IKP)

• Wejdź na stronę: https://pacjent.gov.pl/.
• Zaloguj się na swoje konto.
• Wejdź w zakładkę „Moje konto”.
• Poniżej informacji o Twoim ubezpieczeniu zdrowotnym znajdziesz informację o karcie EKUZ i przycisk „Złóż wniosek”.

Tradycyjnie

1. Uzyskaj EKUZ osobiście w dowolnym oddziale lub delegaturze NFZ

2. Pocztą Polską

Wypełnij wniosek, który znajdziesz poniżej:

Co należy wpisać we wniosku o Kartę i jakie dokumenty załączyć?

We wniosku należy podać następujące informacje:

• podstawowe dane osobowe,
• tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego (np. osoba zatrudniona, posiadająca rentę lub emeryturę, osoba zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego przez członka rodziny),
• w przypadku osób zgłoszonych do ubezpieczenia dane osoby odprowadzającej składki zdrowotne,

Jeśli do EKUZ zgłaszany jest ubezpieczony jako członek rodziny (np. uczeń, student, niepracujący małżonek) powinieneś dołączyć:

• dokument potwierdzający ubezpieczenie osoby zgłoszonej do ubezpieczenia,
• dowód zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego w NFZ,
• w przypadku osób, które ukończyły 18 rok życia dokument potwierdzający kontynuację nauki (np. legitymacja studencka) lub orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W przypadku osób wskazanych w art. 2 ust. 1 pkt 2,3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych do wniosku należy dołączyć następujące dokumenty:

• decyzję wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy (dotyczy osób objętych decyzją wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, potwierdzająca to prawo);
• zaświadczenie od lekarza (z datą nie wcześniejszą niż 30 dni przed złożeniem wniosku), ewentualnie kartę przebiegu ciąży, oraz dokument stwierdzający tożsamość; w przypadku kobiet w okresie połogu – skrócony odpis aktu urodzenia dziecka i dokument stwierdzający tożsamość matki (dotyczy nieubezpieczonych kobiet w okresie ciąży, porodu i połogu posiadających obywatelstwo polskie i miejsce zamieszkania na terytorium RP);
• dokument potwierdzający tożsamość albo skrócony odpis aktu urodzenia (dotyczy osób posiadających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które nie ukończyły 18 roku życia;

Jak długo ważna jest Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego?

Czas ważności karty jest bardzo różny i zależy od tego z jakiego tytułu jesteśmy ubezpieczeni w NFZ – waha się od kilkudziesięciu dni do nawet 20 lat.

3 lata

• osoby zatrudnione
• prowadzący pozarolniczą i rolniczą działalność gospodarczą
• pobierający zasiłek / świadczenie przedemerytalne

20 lat

• pobierający świadczenie emerytalne, które osiągnęły wiek emerytalny

5 lat

• pobierający świadczenia emerytalne, które nie osiągnęły wieku emerytalnego
• nie mają ubezpieczenia i nie mają jeszcze 18 lat

do 18. roku życia

• dzieci zgłoszone do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny i nie mające jeszcze 18 lat
• dzieci lub uczniowie mający własny tytuł do ubezpieczenia
• pobierający świadczenie rentowe i nie mające jeszcze 18 lat

18 miesięcy

• osoby pobierające rentę i mające więcej niż 18 lat
• studenci, uczniowie, doktoranci
• osoby zgłoszone do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny w wieku powyżej 18 lat
• uczniowie mający więcej niż 18 lat i własny tytuł do ubezpieczenia

6 miesięcy

• nieubezpieczone kobiety w okresie ciąży i porodu, które mają obywatelstwo polskie i mieszkają na terytorium RP
• nieubezpieczone kobiety w okresie ciąży i porodu, które mają status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą albo zezwolenie na pobyt czasowy oraz mieszkają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
• dzieci, które uzyskały status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą albo zezwolenie na pobyt czasowy i mieszkają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

42 dni

• kobiety w okresie połogu, które mają obywatelstwo polskie i mieszkają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

2 miesiące

• bezrobotni zarejestrowani w urzędzie pracy,
• niewymienione wcześniej osoby ubezpieczone

90 dni

• osoby spełniające kryterium dochodowe do otrzymywania świadczeń z pomocy społecznej i są uprawnione na podstawie art. 54 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Czy EKUZ wystarczy na wyjazd zagraniczny?

Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego jest podstawową formą zabezpieczenia osób wyjeżdżających za granicę, ale zdecydowanie nie wystarczy do pełnej ochrony. Dlaczego?

1. Po pierwsze uprawnia tylko do leczenia w państwowych placówkach zdrowia, a te nie zawsze są dostępne chociażby w turystycznych kurortach, czy małych miejscowościach. Przed wyjazdem zorientujcie się zatem, czy w okolicy, do której wyjeżdżacie działa przychodnia, szpital, czy lekarze-specjaliści przyjmujący na podstawie umowy o publicznej służbie zdrowia.
2. Wszyscy wiemy jak w Polsce działa państwowa służba zdrowia – zwłaszcza jeśli chodzi o wizytę u specjalisty – na tę w ramach NFZ potrafi się czekać miesiącami. Nie inaczej może być za granicą. Również w Chorwacji, Grecji czy Bułgarii może się okazać, że na wizytę w najbliższych godzinach, czy nawet dniach nie ma po prostu szans i musicie iść prywatnie, płacąc za konsultacje z własnej kieszeni.
3. Jak już wspominaliśmy na początku, w wielu krajach (np. w Niemczech, Francji, czy Chorwacji) nawet publiczna służba zdrowia wymaga dopłat do leczenia – do wizyt lekarskich, leczenia ambulatoryjnego, czy szpitalnego.
4. EKUZ nie pokrywa kosztów transportu medycznego (czyli przewozu karetką czy śmigłowcem), również w kontekście powrotu do rodzimego kraju. A taki transport medyczny potrafi kosztować kilka – kilkadziesiąt tysięcy Euro.
5. Karta nie obejmuje również kosztów transportu zwłok osoby, która zmarła za granicą na wyjeździe.
6. EKUZ nie pokrywa kosztów ratownictwa i poszukiwania w górach, na wodzie, czy na stoku narciarskim, jeśli pomocy udzielali ratownicy górscy, a nie służby medyczne (dotyczy to również transportu śmigłowcem).

Czym zatem uzupełnić ochronę ubezpieczeniową, którą daje EKUZ? Najlepszym rozwiązaniem będzie zakupienie dodatkowego prywatnego ubezpieczenia turystycznego w jednym z towarzystw ubezpieczeniowych.

EKUZ a ubezpieczenie turystyczne

Polisa turystyczna świetnie uzupełni ochronę zdrowia w tych miejscach, w których Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego po prostu nie zadziała. Jest również na tyle kompleksowym rozwiązaniem, że chroni życie i zdrowie ubezpieczonych samodzielnie, bez potrzeby wsparcia kartą EKUZ, choć oczywiście warto mieć możliwość skorzystania z obydwu rozwiązań.

Ubezpieczenie turystyczne przede wszystkim umożliwia leczenie zarówno w państwowych, jak i w prywatnych placówkach medycznych. W chwili stresu związanego z pogorszeniem stanu zdrowia nie jesteśmy zdani na siebie – 24h na dobę, 7 dni w tygodniu działa call center, na którym konsultant pomoże nam znaleźć lekarza, umówi wizytę, wesprze w przypadku bariery językowej.

Jednym z bardzo ważnych rozszerzeń w polisach turystycznych jest również pokrywanie kosztów transportu medycznego do kraju stałego pobytu, kosztów ratownictwa na wodzie czy stoku narciarskim, a także ochrona dodatkowa, jakiej EKUZ nie ma – wspomniane już assistance, (a w przypadku wykupienia umów dodatkowych) ochrona z tytułu odpowiedzialności cywilnej, ubezpieczenia bagażu, sprzętu sportowego, czy elektronicznego, a także wsparcie finansowe w przypadku trwałego uszczerbku na zdrowiu, który nastąpił w wyniku nieszczęśliwego wypadku.

Aby to lepiej zobrazować, zestawiamy EKUZ z polisą turystyczną w formie poniższej tabeli.

Wady i zalety EKUZ w porównaniu z polisą turystyczną – tabela

Zakres	EKUZ	Polisa Turystyczna
Obszar ochrony	Wymienione kraje europy	Można wybrać zakres: cała Europa lub cały świat
Zakres ochrony podstawowej	Niezbędna opieka medyczna lub niezbędne leczenie, które nie mogą być odroczone do czasu powrotu do kraju stałego pobytu.	niezbędna opieka medyczna lub niezbędne leczenie, które nie mogą być odroczone do czasu powrotu do kraju stałego pobytu.
Dostęp do służby zdrowia	Wyłącznie placówki i lekarze z podpisaną umową z państwową służbą zdrowia	Państwowe i prywatne placówki medyczne i lekarze specjaliści
Choroba przewlekła	Nie wymaga specjalnej deklaracji przy wyrabianiu karty	Wymaga deklaracji i opłacenia podwyższonej składki ubezpieczeniowej. W przeciwnym wypadku ubezpieczyciel odmówi pokrycia kosztów leczenia związanych z chorobą przewlekłą
Ciąża i poród	Koszty świadczeń medycznych związanych z porodem nie zostaną rozliczone na podstawie EKUZ, ponieważ poród nie jest stanem nagłym (poza przypadkami komplikacji i porodu przedwczesnego).	Ochrona ubezpieczeniowa trwa zazwyczaj maksymalnie do 32 tygodnia ciąży. Mogą występować osobne limity na wizyty lekarskie związane z ciążą (np. do 1 wizyty i 100 Euro)
Limity na leczenie	Brak	Do wysokości sumy ubezpieczenia, np. 200.000 zł. Po przekroczeniu tej kwoty, dalsze leczenie pokrywane będzie z kieszeni pacjenta (tam gdzie nie działa EKUZ)
Transport medyczny do Polski	Nie	Tak, do wysokości SU kosztów leczenia
Sprowadzenie zwłok	Nie	Tak, do wysokości SU kosztów leczenia
Koszty ratownictwa i poszukiwania (GOPR i WOPR)	Nie	Tak
Wsparcie w trakcie organizacji leczenia, czy wizyty lekarskiej za granicą	Nie	Tak – 24h/7 dni assistance, w tym znalezienie placówki medycznej, pomoc tłumacza, powiadomienie rodziny itp.
Zakres ochrony dodatkowej	Brak	1. OC – odpowiedzialność cywilna (również w przypadku uprawiania sportów, np narciarstwa), 2. NNW – wypłata środków w ramach następstwa nieszczęśliwych wypadków, 3. Ubezpieczenie sprzętu i bagażu i inne.
Koszt ochrony	Za darmo	Zazwyczaj od kilkudziesięciu do kilkuset złotych (zależy od sum ubezpieczenia, czasu i miejsca wyjazdu, umów dodatkowych itp.)
Czas obowiązywania	Ustalony na podstawie formy naszego ubezpieczenia w NFZ, zazwyczaj kilka miesięcy do kilku lat (czyli na wiele wyjazdów)	Wyłącznie na wykupiony okres, najczęściej równy czasowi jednorazowego wyjazdu. Chyba że jest to ubezpieczenie roczne, wtedy obowiązuje na wiele krótkich wyjazdów.
Czas potrzebny na wyrobienie	W placówce NFZ od ręki, online 3-5 dni roboczych + czas wysyłki Pocztą	Online – średnio kilkanaście minut, polisa przychodzi na email
Kto może być objęty ochroną	Osoby ubezpieczone w NFZ, przy czym wymagane są dokumenty potwierdzające status ubezpieczonego, np. w przypadku osób na działalności gospodarczej NFZ wymaga zaświadczenia o niezaleganiu w ZUS, a u osób na etacie, zaświadczenia od pracodawcy	Każdy, kto będzie wpisany na polisie jako Ubezpieczony

Jak widać na powyższym zestawieniu, Europejskiej Karcie Ubezpieczenia Zdrowotnego sporo brakuje do ochrony idealnej, ale jest zdecydowanie ważnym elementem chroniącym nas przed tym, by w razie wypadku lub nagłego, ciężkiego zachorowania nie pokrywać kosztów leczenia z własnej kieszeni. O ile do udźwignięcia jest wizyta u prywatnego lekarza związana z przeziębieniem, o tyle operacja bądź pobyt w szpitalu w związku z udarem, czy zawałem będzie kosztem praktycznie nie do udźwignięcia.

My zdecydowanie zalecamy wyrobienie zarówno EKUZ, jak i wykupienie dodatkowo prywatnego ubezpieczenia turystycznego, którego koszt jest naprawdę niewielki w porównaniu do ochrony jaką Wam daje za granicą.